Można je spotkać na każdym niemal bazarze, zwłaszcza w pobliżu miejsc kultu. Można je zobaczyć na piersiach i nadgarstkach wszelkiego autoramentu sadhu i sadhvi (sadhu rodzaju żeńskiego), w dłoniach pielgrzymów, a także dzierżone w ręku przez rozmaite bóstwa. Z wyobrażeń bóstw, tych malowanych na freskach i tych rzeźbionych, można wnosić, że tradycja sznura modlitewnego, a […]

Ponad 3000 metrów n.p.m., w wiosce Diskit, na skraju pustyni otwierającej się na Dolinę Shyok, stoi jeden z najstarszych i największych klasztorów Ladakhu – Diskit Gompa. Klasztor należy do szkoły Żółtych Czapek, na której czele stoi Dalajlama, i został ufundowany w XIV wieku przez mistrza Changzem Tserab Zangpo, ucznia samego Tsongkhapy, założyciela porządku Żółtych Czapek, […]

Trudno nie zauważyć, że w ostatnim czasie wiele indyjskich filmów opowiada o silnych kobietach, pozwalając wyjść z cienia bohaterkom, które przez długi czas były jedynie pięknym, acz biernym obiektem westchnień bohatera. Siła nowych heroin nie musi oznaczać wcale ich fizycznej przewagi nad mężczyznami, chociaż i takie filmy powstają, czego przykładem jest chociażby mająca polską premierę […]

Nie wiadomo, kiedy dokładnie powstała Bardo Thodol, znana na Zachodzie jako Tybetańska Księga Zmarłych, i początkowo traktowana jako dzieło analogiczne do Egipskiej Księgi Zmarłych, co okazało się oczywistym nieporozumieniem. Została odnaleziona w XIV wieku, i od tamtej pory jest powszechnie stosowana przy okazji przeprowadzania zmarłych przez bardo, stan pośredni między śmiercią w jednej inkarnacji a […]

Wegetarianizm w Indiach nie jest niczym dziwnym, choć nazwanie go powszechnym byłoby nadużyciem wobec faktów. Mięso jedzą wszyscy indyjscy muzułmanie, a jest ich niemało oraz wielu nieortodoksyjnych hinduistów. Jednak dieta wegetariańska uważana jest za pożądaną i chwalebną zwłaszcza dla tych, którzy poważnie traktują poszukiwanie mokszy albo praktykę jogi. Ścisła dieta wegetariańska wyklucza jaja, mleko i […]

Mogłoby się wydawać, że tak blisko ladakhańskiej stolicy nie można znaleźć niczego, co nie byłoby buddyjskie i tybetańskie. A jednak. Zaledwie 40 kilometrów od Leh stoi sobie najprawdziwsza w świecie gurudwara, czyli świątynia sikhijska. Budynek niepozorny i niezbyt piękny powstał w latach 70-tych minionego stulecia, choć pierwotna świątynia istniała tu podobno dużo wcześniej, według tradycji […]

Pomimo że Indie rozwijają się gospodarczo w imponującym tempie, że posiadają technologię kosmiczną i bombę atomową, ubóstwo pozostaje nadal jednym z najbardziej palących problemów tego ogromnego kraju. Podobnie rzecz ma się u bogatszych i biedniejszych sąsiadów. Całe Indie Szerokopojęte to obszar nieprawdopodobnych kontrastów i zjawisk, których nie da się nie zauważyć, a które turystom mogą […]

Każda medytacja stosowana w buddyzmie tybetańskim jest z założenia kompletną praktyką, której wykonywanie może doprowadzić do celu, czyli do Oświecenia. Wszystkie medytacje oparte są na podobnym schemacie, dzięki któremu praktykujący nie tylko może zjednoczyć się z obiektem medytacji, ale i rozpoznać jego iluzoryczność. Jednak, jak już wspominałam, złożoność ludzkiego umysłu i różnorodność ludzkich typów wymaga […]

Ryż stanowi podstawę wyżywienia mieszkańców Subkontynentu i okolic. Ryżowe jest zwłaszcza Południe, ale i na Północy, gdzie dużą popularnością cieszą się rozmaite odmiany przaśnego chleba, bez ryżu ani rusz. Ryż podaje się „czysty” w roli podobnej jak u nas ziemniaki, albo w formie pilawu lub birjani. Pozornie obie potrawy mogą wyglądać identycznie i podobnie smakować, […]

Dolinę Kangra w indyjskim stanie Himachal Pradesh otaczają poprzecinane strumieniami wzgórza, a na horyzoncie, prawie na wyciągnięcie ręki, rozłożyły się przepyszne Himalaje w całej swej śnieżnej krasie. Niegdyś były tu tylko rozrzucone wśród lasów małe górskie wioski, okraszone tu i tam hinduistycznymi świątyniami i klasztorami zakładanymi przez Tybetańczyków od XIX wieku. Dziś jest miasto, do […]

Haft i hafciarstwo towarzyszą ludzkiej kulturze materialnej od czasów, gdy wynaleziono igłę z nitką, czyli od czasów niepamiętnych. W Indiach sprawa ma się nie inaczej. Poszczególne stany i regiony rozwinęły sztukę hafciarską odznaczającą się odrębnym stylem, a to ze względu na kolorystykę, motywy i ściegi, a to ze względu na używane materiały. Haft marwari pochodzi […]

Jak już wspominałam, w Tybecie religia i życie codzienne zlały się w jedno i, wzbogacając się wzajemnie poprzez wieki, wytworzyły unikalny twór socjologiczno-kulturowy, którego nektar każdy Tybetańczyk wysysa z mlekiem matki. Ważnym aspektem tej esencji tybetańskości jest szczególna waga przykładana do astrologii i kalendarza oraz różnych odmian „wróżbiarstwa” i wieszczenia. Znana jest tradycja wyroczni – […]