Klasztor Hemis znajduje się niedaleko Leh i słynie ze spektakularnych obchodów ku czci Guru Rimpocze (Padmasambhawy), uważanego tutaj za kolejne wcielenie Buddy i przez tegoż Buddę osobiście zapowiedziane. Historycznie Padmasambhawa był buddyjskim mędrcem i joginem, który zaniósł nauki Buddy z Indii do Tybetu i tym samym stał się ojcem jednej z najbardziej malowniczych i najbardziej […]

Według mitologii indyjskiej, w chwili stwarzania wszechświata, Brahman – bezosobowa boska siła obecna w całym stworzeniu – przejawiła się w formie trzech bogów: Śiwy, Wisznu i Brahmy. Każdy był emanacją przedwiecznego Brahmana i każdy dysponował boską mocą, jednak zostały im przydzielone różne role. U zarania bytu świeżo przejawieni bogowie początkowo spełniali te role w harmonii […]

Niezwykłości, osobliwości i „sensacje” związane z buddyzmem tybetańskim można by przytaczać i opisywać bardzo długo. Poczynając od nauk teoretycznych, poprzez konkretne „przepisy” na duchowe podróże, czyli instrukcje do poszczególnych praktyk, aż do wyrosłych na gruncie bon i buddyzmu w rozrzedzonym powietrzu Wyżyny Tybetańskiej, zwyczajów i obyczajów, tradycji i przesądów dotyczących wszystkich dziedzin życia, śmierci i […]

Można je spotkać na każdym niemal bazarze, zwłaszcza w pobliżu miejsc kultu. Można je zobaczyć na piersiach i nadgarstkach wszelkiego autoramentu sadhu i sadhvi (sadhu rodzaju żeńskiego), w dłoniach pielgrzymów, a także dzierżone w ręku przez rozmaite bóstwa. Z wyobrażeń bóstw, tych malowanych na freskach i tych rzeźbionych, można wnosić, że tradycja sznura modlitewnego, a […]

Ponad 3000 metrów n.p.m., w wiosce Diskit, na skraju pustyni otwierającej się na Dolinę Shyok, stoi jeden z najstarszych i największych klasztorów Ladakhu – Diskit Gompa. Klasztor należy do szkoły Żółtych Czapek, na której czele stoi Dalajlama, i został ufundowany w XIV wieku przez mistrza Changzem Tserab Zangpo, ucznia samego Tsongkhapy, założyciela porządku Żółtych Czapek, […]

Trudno nie zauważyć, że w ostatnim czasie wiele indyjskich filmów opowiada o silnych kobietach, pozwalając wyjść z cienia bohaterkom, które przez długi czas były jedynie pięknym, acz biernym obiektem westchnień bohatera. Siła nowych heroin nie musi oznaczać wcale ich fizycznej przewagi nad mężczyznami, chociaż i takie filmy powstają, czego przykładem jest chociażby mająca polską premierę […]

Nie wiadomo, kiedy dokładnie powstała Bardo Thodol, znana na Zachodzie jako Tybetańska Księga Zmarłych, i początkowo traktowana jako dzieło analogiczne do Egipskiej Księgi Zmarłych, co okazało się oczywistym nieporozumieniem. Została odnaleziona w XIV wieku, i od tamtej pory jest powszechnie stosowana przy okazji przeprowadzania zmarłych przez bardo, stan pośredni między śmiercią w jednej inkarnacji a […]

Wegetarianizm w Indiach nie jest niczym dziwnym, choć nazwanie go powszechnym byłoby nadużyciem wobec faktów. Mięso jedzą wszyscy indyjscy muzułmanie, a jest ich niemało oraz wielu nieortodoksyjnych hinduistów. Jednak dieta wegetariańska uważana jest za pożądaną i chwalebną zwłaszcza dla tych, którzy poważnie traktują poszukiwanie mokszy albo praktykę jogi. Ścisła dieta wegetariańska wyklucza jaja, mleko i […]

Mogłoby się wydawać, że tak blisko ladakhańskiej stolicy nie można znaleźć niczego, co nie byłoby buddyjskie i tybetańskie. A jednak. Zaledwie 40 kilometrów od Leh stoi sobie najprawdziwsza w świecie gurudwara, czyli świątynia sikhijska. Budynek niepozorny i niezbyt piękny powstał w latach 70-tych minionego stulecia, choć pierwotna świątynia istniała tu podobno dużo wcześniej, według tradycji […]

Pomimo że Indie rozwijają się gospodarczo w imponującym tempie, że posiadają technologię kosmiczną i bombę atomową, ubóstwo pozostaje nadal jednym z najbardziej palących problemów tego ogromnego kraju. Podobnie rzecz ma się u bogatszych i biedniejszych sąsiadów. Całe Indie Szerokopojęte to obszar nieprawdopodobnych kontrastów i zjawisk, których nie da się nie zauważyć, a które turystom mogą […]

Każda medytacja stosowana w buddyzmie tybetańskim jest z założenia kompletną praktyką, której wykonywanie może doprowadzić do celu, czyli do Oświecenia. Wszystkie medytacje oparte są na podobnym schemacie, dzięki któremu praktykujący nie tylko może zjednoczyć się z obiektem medytacji, ale i rozpoznać jego iluzoryczność. Jednak, jak już wspominałam, złożoność ludzkiego umysłu i różnorodność ludzkich typów wymaga […]

Ryż stanowi podstawę wyżywienia mieszkańców Subkontynentu i okolic. Ryżowe jest zwłaszcza Południe, ale i na Północy, gdzie dużą popularnością cieszą się rozmaite odmiany przaśnego chleba, bez ryżu ani rusz. Ryż podaje się „czysty” w roli podobnej jak u nas ziemniaki, albo w formie pilawu lub birjani. Pozornie obie potrawy mogą wyglądać identycznie i podobnie smakować, […]